Koncert Chopinowski w Niepołomicach
Dnia 13 czerwca, o godz.17.00, w Sali Akustycznej Zamku Królewskiego w Niepołomicach, w ramach projektu „Fryderyk Chopin – w hołdzie narodowi i sztuce”, odbył się recital fortepianowy Moniki Sikorskiej-Wojtachy.
Koncert był zwieńczeniem warsztatów pianistycznych, które artystka prowadziła dla uczestników Konkursu Pianistycznego.
W programie recitalu zabrzmiały dzieła Fryderyka Chopina, które zostały wzbogacone utworami poetyckimi, w przejmującej interpretacji aktorki teatralnej i filmowej, Izabeli Drobotowicz-Orkisz. "Koncert Chopina" Artura Oppmana oraz List ks. Aleksandra Jełowickiego, Zmartwychwstańca, do Marii Ksawery Grocholskiej ks. Czartoryskiej, doskonale korespondowały z muzycznym programem recitalu.
Koncert rozpoczął Nokturn cis-moll op. 27 nr 1, wpisujący się doskonale w klimat epoki, już przez swą nazwę ewokujący romantyczne obrazy nocy, księżyca i wszelkie związane z nimi liryczne i dramatyczne odcienie ekspresji, które z wielką wrażliwością i pietyzmem wydobyła Monika Sikorska-Wojtacha.
W perlistym stylu brillante, lekko i zwiewnie zabrzmiała Fantasie-Impromptu cis-moll op.66 – utwór, którego Chopin nie przeznaczył do wydania. Artur Rubinstein, który stał się właścicielem jednego z rękopisów przypuszczał, że dzieło zostało dobrze sprzedane pewnej baronowej, która po prostu chciała mieć je na wyłączną własność. Tak, czy inaczej Impromptu cis-moll pozostało w tece kompozytora i miał je, jak resztę dzieł nie wydanych strawić ogień, co na szczęście nie nastąpiło.
Trzy etiudy - As-dur op. 25 nr 1, f-moll op. 25 nr 2, c-moll op. 10 nr 12 - które zabrzmiały w dalszej części programu, po raz kolejny potwierdziły, jak wielkiej biegłości i wszechstronności technicznej, przy równoczesnej dojrzałości artystycznej w kreowaniu ich ekspresji, wymagają od interpretatora. Trzeba podkreślić, że dzieła te ukazały światu epokowe odkrycia Chopina w zakresie fortepianowej faktury, techniki pianistycznej, brzmienia, dynamiki i inwencji kompozytorskiej. Jednym słowem są odkrywcze i genialne i tak też zabrzmiały podczas niedzielnego koncertu.
"Mój fortepian nie słyszał jak tylko mazury" - pisał Chopin w liście do rodziny, w 1831 roku. Obok polonezów są to najbardziej "polskie" z utworów Chopina. Nie byłoby mazurków bez polskich tańców i muzyki ludowej. Swoimi mazurkami stworzył Chopin niedościgły wzorzec muzycznej stylizacji tego, co ludowe, narodowe i autentyczne. Wysmakowane rubata, giętkość linii melodycznej, świeżość interpretacji, przy równoczesnej precyzji dojrzałego mistrzostwa to cechy, które zdominowały Mazurki op.33 w interpretacji Profesor Moniki Sikorskiej-Wojtachy.
Na zakończenie koncertu zabrzmiał utwór, który w twórczości Chopina zajmuje miejsce szczególne. Scherzo h-moll op. 20 powstało w Wiedniu, gdzie Chopin spędził swe pierwsze, samotne święta Bożego Narodzenia przeżyte z dala od domu, w rozdarciu, w najwyższym niepokoju o bliskich i o ojczyznę. Wtedy to pisze utwór, którego muzyka nacechowana jest najwyższym wzburzeniem i krańcowym niepokojem, niespodziewanie przerwanym idyllą polskiej kolędy "Lulajże Jezuniu". Wykonane brawurowo, presto con fuoco, części skrajne scherza stanowiły kontrast dla lirycznej, „szeptanej” czule dźwiękiem kolędy w części środkowej. To zestawienie dwóch, krańcowo odmiennych pod względem ekspresji muzycznej światów wywołało u słuchaczy najgłębsze wzruszenie...
Jest rzeczą godną pochwały i szacunku, że młodym adeptom sztuki pianistycznej stworzona została możliwość obcowania ze sztuką w najlepszym wydaniu. Kontakt z „żywą muzyką” jest przecież podstawą w umacnianiu miłości do niej oraz kształtowaniu właściwego gustu i wrażliwości muzycznej. Koncertowi towarzyszyła wystawa prac plastycznych laureatów Konkursu Plastycznego, przygotowana przez Szkołę Muzyczną I stopnia w Wieliczce oraz wielicką Galerię Garaż.
Monika Sikorska-Wojtacha jest na stałe związana z Akademią Muzyczną w Katowicach, gdzie pełni funkcję kierownika katedry fortepianu. Prowadzi również aktywne życie koncertowe, występując z recitalami, koncertami symfonicznymi i kameralnymi w Polsce i za granicą, m.in. w Czechach, na Węgrzech, Ukrainie, we Francji, Niemczech, Włoszech i Japonii. Monika Sikorska-Wojtacha dokonała licznych nagrań radiowych i telewizyjnych, a jej szeroki repertuar obejmuje utwory od muzyki dawnej po współczesną. Działalność pedagogiczna pianistki uwzględnia również prowadzenie licznych konsultacji dla uczniów szkół muzycznych oraz kursy i warsztaty pianistyczne. Profesor Monika Sikorska-Wojtacha sprawuje funkcję jurora w wielu ogólnopolskich i międzynarodowych konkursach fortepianowych. Artystka została odznaczona Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi.
Izabela Drobotowicz-Orkisz jest absolwentką Wydziału Aktorskiego krakowskiej PWST. W latach 1983 - 95 grała na scenach Teatru Wybrzeże w Gdańsku i Teatru Atelier w Sopocie. W 1994 powróciła do Krakowa, gdzie założyła i prowadzi Teatr Hagiograf. Kreowała role filmowe, m.in. w "Dziewczętach z Nowolipek" oraz "Rajskiej jabłoni" w reż. Barbary Sass. Swój autorski monodram wg Dziejów duszy św. Teresy z Lisieux - "Zamieszkać z Tobą" - zagrała ponad 200 razy w Polsce, Europie i Kanadzie. W 1998 zadebiutowała jako niezależny reżyser filmowy. Jej film wg scenariusza "Zamieszkać z Tobą" otrzymał I nagrodę w kategorii filmu fabularnego na XIII Międzynarodowym Festiwalu Filmów w Niepokalanowie. Izabela Drobotowicz-Orkisz prowadzi autorskie kursy pracy głosem i wizerunku osobistego. Jest wykładowcą przedmiotu "Kultura żywego słowa" na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II oraz w Wyższej Szkole Filozoficzno-Pedagogicznej "Ignatianum" w Krakowie.
(tekst: Anna Kozłowska)
